Τι είναι το Aϊκίντο
Tο Αϊκίντο είναι μια σύγχρονη μη αγωνιστική ιαπωνική πολεμική τέχνη η οποία αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα από τον Μοριχέι Ουέσιμπα (1883-1969). Στα Ιαπωνικά σημαίνει "η ατραπός της αρμονίας με την δύναμη της φύσης". Προέρχεται από το παραδοσιακό μπούντο (budo) της Ιαπωνίας (μπούντο: ο τρόπος/δρόμος των πολεμικών τεχνών). Στα Σινο-Ιαπωνικά, ο όρος "Αϊκίντο" αποτελείται από τρία ιδεογράμματα:
合, ai: σημαίνει "αρμονία", "συμμετοχή", "ένωση"
氣, ki: σημαίνει "εσωτερική ενέργεια" και
道, dō: σημαίνει "ατραπός", "δρόμος", "τρόπος", "μονοπάτι"
Παρόλο που ο όρος "aiki" (αρμονία/εσωτερική ενέργεια) χρησιμοποιούταν ήδη πριν τον 20o αιώνα, η δημιουργία της τέχνης του Aikido ως πολεμική τέχνη με σκοπό τον έλεγχο της επιθετικότητας και της βίας χωρίς να προκαλεί καταστροφή, ήταν δημιούργημα του ίδιου του Ō-Sensei (ο όρος "Ō-Sensei" (ό-σένσεϊ) σημαίνει "Μεγάλος Δάσκαλος"). Γι’ αυτό και η ιστορία του Aikido είναι εν πολλοίς η ιστορία του Ō-Sensei. Οι σωματικές τεχνικές του Aikido περιλαμβάνουν κυρίως πτώσεις και ακινητοποιήσεις, αλλά μεγάλη έμφαση δίνεται στον επιτιθέμενο (uke) ώστε να μάθει να απορροφά την τεχνική για να μπορεί να πέφτει χωρίς να τραυματίζεται. Έτσι αναπτύσσεται στον uke ηρεμία, ευκινησία και ευαισθησία ενώ, παράλληλα επιτρέπεται στον αμυνόμενο (tori) να εκτελέσει πλήρως την τεχνική.
合, ai: σημαίνει "αρμονία", "συμμετοχή", "ένωση"
氣, ki: σημαίνει "εσωτερική ενέργεια" και
道, dō: σημαίνει "ατραπός", "δρόμος", "τρόπος", "μονοπάτι"
Παρόλο που ο όρος "aiki" (αρμονία/εσωτερική ενέργεια) χρησιμοποιούταν ήδη πριν τον 20o αιώνα, η δημιουργία της τέχνης του Aikido ως πολεμική τέχνη με σκοπό τον έλεγχο της επιθετικότητας και της βίας χωρίς να προκαλεί καταστροφή, ήταν δημιούργημα του ίδιου του Ō-Sensei (ο όρος "Ō-Sensei" (ό-σένσεϊ) σημαίνει "Μεγάλος Δάσκαλος"). Γι’ αυτό και η ιστορία του Aikido είναι εν πολλοίς η ιστορία του Ō-Sensei. Οι σωματικές τεχνικές του Aikido περιλαμβάνουν κυρίως πτώσεις και ακινητοποιήσεις, αλλά μεγάλη έμφαση δίνεται στον επιτιθέμενο (uke) ώστε να μάθει να απορροφά την τεχνική για να μπορεί να πέφτει χωρίς να τραυματίζεται. Έτσι αναπτύσσεται στον uke ηρεμία, ευκινησία και ευαισθησία ενώ, παράλληλα επιτρέπεται στον αμυνόμενο (tori) να εκτελέσει πλήρως την τεχνική.
Βιογραφικό Σημείωμα του Ιδρυτή
Ο ιδρυτής του Αϊκίντο, Μοριχέι Ουέσιμπα υπήρξε αυθεντία σε αρκετές παραδοσιακές Ιαπωνικές πολεμικές τέχνες συμπεριλαμβανομένου του τζουτζίτσου και της τέχνης του σπαθιού.
Άνοιξε το δικό του dojo το 1930 και ξεκίνησε την αναζήτηση της αληθινής σημασίας του μπούντο σαν δρόμου της πνευματικής καλλιέργειας των ανθρώπων. Ήδη μετά την συμμετοχή του στους πολέμους της πατρίδας του στις αρχές του 20ου αιώνα, είχε εδραιώσει την αντίθεσή του στη χρήση των πολεμικών τεχνών για καταστρεπτικούς σκοπούς.
Ανέπτυξε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό και δυναμικό είδος αυτοάμυνας, που βασίζεται περισσότερο σε μία αυξημένη συνείδηση του σώματος του αμυνόμενου αλλά και του επιτιθέμενου, παρά στην δύναμη. Από πολύ νωρίς στους μαθητές του συμπεριλαμβανόταν η ελίτ του Ιαπωνικού στρατού και ναυτικού. Ο "ό σένσεϊ" έχαιρε ευρέως σεβασμού και εκτίμησης και αναγνωρίστηκε σαν μία από τις μεγαλύτερες αυθεντίες των πολεμικών τεχνών στη νεότερη Ιαπωνική ιστορία.
Άνοιξε το δικό του dojo το 1930 και ξεκίνησε την αναζήτηση της αληθινής σημασίας του μπούντο σαν δρόμου της πνευματικής καλλιέργειας των ανθρώπων. Ήδη μετά την συμμετοχή του στους πολέμους της πατρίδας του στις αρχές του 20ου αιώνα, είχε εδραιώσει την αντίθεσή του στη χρήση των πολεμικών τεχνών για καταστρεπτικούς σκοπούς.
Ανέπτυξε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό και δυναμικό είδος αυτοάμυνας, που βασίζεται περισσότερο σε μία αυξημένη συνείδηση του σώματος του αμυνόμενου αλλά και του επιτιθέμενου, παρά στην δύναμη. Από πολύ νωρίς στους μαθητές του συμπεριλαμβανόταν η ελίτ του Ιαπωνικού στρατού και ναυτικού. Ο "ό σένσεϊ" έχαιρε ευρέως σεβασμού και εκτίμησης και αναγνωρίστηκε σαν μία από τις μεγαλύτερες αυθεντίες των πολεμικών τεχνών στη νεότερη Ιαπωνική ιστορία.
Η σημασία του Ντότζο
Η ερμηνεία της λέξης "ντότζο" στα Ιαπωνικά είναι σημαντική.
Ο πρώτος χαρακτήρας "ντο" σημαίνει "δρόμος" ή "μονοπάτι" ή "ατραπός", χρησιμοποιείται όμως μεταφορικά για να αποδώσει την πορεία προς τη φώτιση (στα κινέζικα "Ταό", προφέρεται "Νταό").
Ο δεύτερος χαρακτήρας "τζο" χωρίζεται σε δύο μέρη. Το αριστερό μέρος σημαίνει "έδαφος" και το δεξί "καθαρό" ή "φωτεινό", αλλά εδώ σημαίνει ανοιχτό. Συνδυαζόμενα λοιπόν τα δύο μέρη κυριολεκτικά σημαίνουν καθαρό/φωτεινό/ανοιχτό έδαφος, το οποίο πια χρησιμοποιείται ως "μέρος".
Άρα "ντότζο" είναι το "Μέρος του Δρόμου" ή το μέρος όπου κάποιος ακολουθεί το μονοπάτι προς τη φώτιση.
Στον Ιαπωνικό πολιτισμό ένα dojo είναι μία αίθουσα εκγύμνασης για οποιαδήποτε από τις τέχνες, των οποίων τον πυρήνα αποτελεί ο σκοπός της προσωπικής και πνευματικής ανάπτυξης ή ίσως ορθότερα η "κάθαρση/λείανση". Αυτές οι τέχνες περιλαμβάνουν όλες τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, την τελετή του τσαγιού, την καλλιγραφία, το διαλογισμό (Ζαζέν) κ.α.
Το ντότζο αποτελείται από όλα τα μέλη και όχι μόνο από το δάσκαλο. Είναι σημαντικό για όλα τα μέλη να ασχολούνται με την φροντίδα και το καθάρισμα του ντότζο όχι μόνο για πρακτικούς λόγους, αλλά και ως μία συμβολική αντανάκλαση της διαδικασίας που λαμβάνει χώρα μέσα μας. Η νοοτροπία πρέπει να είναι αυτή της αλληλοβοήθειας και υποστήριξης ανάμεσα σε όλα τα μέλη του ντότζο (όλων των βαθμίδων). Ο ρόλος του δασκάλου είναι να προσπαθεί να δημιουργήσει και να καλλιεργήσει μια ατμόσφαιρα μέσα στην οποία όλοι μπορούν να βρουν τα όριά τους και να τα ξεπεράσουν.
Ενσωματωμένη στον Ιαπωνικό πολιτισμό είναι μία αυστηρή ιεραρχική δομή. Αυτή βρίσκει την έκφρασή της στα ντότζο των πολεμικών τεχνών, αλλά μερικές φορές παρανοείται, όταν εφαρμόζεται σε ένα δυτικό περιβάλλον. Η σχέση μεταξύ προχωρημένου (σεμπάι) και αρχαρίου (κοχάι) είναι μία δυναμική σχέση. Η παλαιότητα δεν θα πρέπει να επιβάλλεται αλλά να κατανοείται. Τα νεότερα μέλη πρέπει να σέβονται τους παλιότερους και να μαθαίνουν όσα μπορούν από αυτούς. Παρομοίως, οι προχωρημένοι μαθητές έχουν μεγάλη ευθύνη να βοηθούν και να καθοδηγούν τους νεότερους χωρίς όμως να κάνουν κατάχρηση της εμπιστοσύνης που τους έχει δοθεί. Μία λεπτομέρεια, την οποία δύσκολα κατανοούν οι δυτικοί, είναι ότι η παλαιότητα δεν καθορίζεται μόνο από το βαθμό. Υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία, η εμπειρία ζωής, τα χρόνια εξάσκησης, κ.α. οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μαζί με το βαθμό, για να καταλάβει κανείς ποιος είναι ο σεμπάι και ποιος ο κοχάι.
Η έννοια της πνευματικής ανάπτυξης είναι πολύ πρακτική και πολύ απτή σε ένα ντότζο Αικίντο. Δεν υπάρχει η ανάγκη για κάποια θρησκεία, αλλά η απλή διαδικασία της έντονης φυσικής εξάσκησης. Το ξεπέρασμα των ορίων γίνεται κατανοητό στα πλαίσια του Ιαπωνικού πολιτισμού ως ένας τρόπος καθαρισμού της ψυχής. Αυτή η έννοια ονομάζεται “μισόγκι”. Κάθε μάθημα πρέπει να γίνεται ένα είδος μισόγκι για να αποφέρει το βέλτιστο στο κάθε μέλος.
Στον Ιαπωνικό πολιτισμό ένα dojo είναι μία αίθουσα εκγύμνασης για οποιαδήποτε από τις τέχνες, των οποίων τον πυρήνα αποτελεί ο σκοπός της προσωπικής και πνευματικής ανάπτυξης ή ίσως ορθότερα η "κάθαρση/λείανση". Αυτές οι τέχνες περιλαμβάνουν όλες τις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, την τελετή του τσαγιού, την καλλιγραφία, το διαλογισμό (Ζαζέν) κ.α.
Το ντότζο αποτελείται από όλα τα μέλη και όχι μόνο από το δάσκαλο. Είναι σημαντικό για όλα τα μέλη να ασχολούνται με την φροντίδα και το καθάρισμα του ντότζο όχι μόνο για πρακτικούς λόγους, αλλά και ως μία συμβολική αντανάκλαση της διαδικασίας που λαμβάνει χώρα μέσα μας. Η νοοτροπία πρέπει να είναι αυτή της αλληλοβοήθειας και υποστήριξης ανάμεσα σε όλα τα μέλη του ντότζο (όλων των βαθμίδων). Ο ρόλος του δασκάλου είναι να προσπαθεί να δημιουργήσει και να καλλιεργήσει μια ατμόσφαιρα μέσα στην οποία όλοι μπορούν να βρουν τα όριά τους και να τα ξεπεράσουν.
Ενσωματωμένη στον Ιαπωνικό πολιτισμό είναι μία αυστηρή ιεραρχική δομή. Αυτή βρίσκει την έκφρασή της στα ντότζο των πολεμικών τεχνών, αλλά μερικές φορές παρανοείται, όταν εφαρμόζεται σε ένα δυτικό περιβάλλον. Η σχέση μεταξύ προχωρημένου (σεμπάι) και αρχαρίου (κοχάι) είναι μία δυναμική σχέση. Η παλαιότητα δεν θα πρέπει να επιβάλλεται αλλά να κατανοείται. Τα νεότερα μέλη πρέπει να σέβονται τους παλιότερους και να μαθαίνουν όσα μπορούν από αυτούς. Παρομοίως, οι προχωρημένοι μαθητές έχουν μεγάλη ευθύνη να βοηθούν και να καθοδηγούν τους νεότερους χωρίς όμως να κάνουν κατάχρηση της εμπιστοσύνης που τους έχει δοθεί. Μία λεπτομέρεια, την οποία δύσκολα κατανοούν οι δυτικοί, είναι ότι η παλαιότητα δεν καθορίζεται μόνο από το βαθμό. Υπάρχουν πολλοί άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία, η εμπειρία ζωής, τα χρόνια εξάσκησης, κ.α. οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μαζί με το βαθμό, για να καταλάβει κανείς ποιος είναι ο σεμπάι και ποιος ο κοχάι.
Η έννοια της πνευματικής ανάπτυξης είναι πολύ πρακτική και πολύ απτή σε ένα ντότζο Αικίντο. Δεν υπάρχει η ανάγκη για κάποια θρησκεία, αλλά η απλή διαδικασία της έντονης φυσικής εξάσκησης. Το ξεπέρασμα των ορίων γίνεται κατανοητό στα πλαίσια του Ιαπωνικού πολιτισμού ως ένας τρόπος καθαρισμού της ψυχής. Αυτή η έννοια ονομάζεται “μισόγκι”. Κάθε μάθημα πρέπει να γίνεται ένα είδος μισόγκι για να αποφέρει το βέλτιστο στο κάθε μέλος.
Περισσότερα για το Aikido…
Ο ιδρυτής του Aikido, ο Μοριχέϊ Ουεσίμπα (Morihei Ueshiba), παρ΄όλη την τεχνική του υπεροχή, αμφισβήτησε την αξία μίας τέχνης που βασιζόταν στη νίκη έναντι των άλλων. Ο αγώνας του με αυτό το δίλημμα τον οδήγησε στην κατανόηση που σήμερα αποτελεί το θεμέλιο του σύγχρονου AIKIDO, μίας πολεμικής τέχνης υψηλής αισθητικής και εκπληκτικής ισχύος.
Για να γίνει κατανοητή η θεμελιώδης αρχή του AIKIDO και η διαφορά του από τις άλλες πολεμικές τέχνες, πρέπει κανείς να παρατηρήσει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εξάσκηση στο Aikido.
Εξάσκηση
Εξάσκηση
- Η εξάσκηση στο Aikido είναι συνεργατική και όχι ανταγωνιστική.
- Η εξάσκηση γίνονται μέσω παραδειγμάτων. Οι προφορικές επεξηγήσεις είναι περιορισμένες, και οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται στην ανάπτυξη της παρατηρητικότητάς τους.
- Η επισημότητα και το πρωτόκολλο χρησιμοποιούνται ως ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο που σκοπό του έχει την ανάπτυξη των δεξιοτήτων και της ευαισθησίας πέρα από ένα απλώς φυσικό επίπεδο.
Είναι το Aikido αποτελεσματικό;
Η παραδοσιακή, συνεργατική μέθοδος εξάσκησης του Aikido είναι αναγκαία λόγω της αποτελεσματικότητας και της δύναμης των τεχνικών του. Μόνο με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν να μάθει κανείς τόσο ισχυρές τεχνικές. Η τεχνική βάση του Αϊκίντο περιλαμβάνει εξάσκηση σε τεχνικές ακινητοποίησης, ρίψεων και λαβών. Ειδικές μέθοδοι εξάσκησης χρησιμοποιούνται για να ελεγχθεί ολοκληρωτικά το σώμα του επιτιθέμενου. Επιπρόσθετα, το Aikido δίνει έμφαση στη μάθηση βασικών αρχών, όπως:
Η παραδοσιακή, συνεργατική μέθοδος εξάσκησης του Aikido είναι αναγκαία λόγω της αποτελεσματικότητας και της δύναμης των τεχνικών του. Μόνο με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν να μάθει κανείς τόσο ισχυρές τεχνικές. Η τεχνική βάση του Αϊκίντο περιλαμβάνει εξάσκηση σε τεχνικές ακινητοποίησης, ρίψεων και λαβών. Ειδικές μέθοδοι εξάσκησης χρησιμοποιούνται για να ελεγχθεί ολοκληρωτικά το σώμα του επιτιθέμενου. Επιπρόσθετα, το Aikido δίνει έμφαση στη μάθηση βασικών αρχών, όπως:
- Ο έλεγχος της απόστασης.
- Ο έλεγχος του χρονισμού.
- Ο έλεγχος της ισορροπίας.
- Η συνολική αντίληψη όλων των πτυχών μίας καταστάσεως.
- Αδύνατα σημεία και «ανοίγματα»: πώς να περιορίζονται τα δικά σας και πώς να εκμεταλλεύεστε εκείνα των αντιπάλων σας.
To “Σώμα" στο Aikido
Το Aikido αναπτύσσει κάθε πτυχή της φυσικής σας κατάστασης. Ισορροπία, μυϊκός τόνος, αντοχή και δύναμη, συντονισμός, αντανακλαστικά, ευλυγισία, αναπνοή και στάση, βελτιώνονται μέσω της εξάσκησης στο Aikido. Συγκεκριμένα, η τέχνη της ασφαλούς εξάσκησης και απορρόφησης των τεχνικών του Aikido αναπτύσσει μοναδικές δεξιότητες στο σώμα, όπως πώς να απορροφάτε και να επανακατευθύνετε τη δύναμη και τη σύγκρουση, καθώς και δυναμική ευελιξία.
Το Aikido αναπτύσσει κάθε πτυχή της φυσικής σας κατάστασης. Ισορροπία, μυϊκός τόνος, αντοχή και δύναμη, συντονισμός, αντανακλαστικά, ευλυγισία, αναπνοή και στάση, βελτιώνονται μέσω της εξάσκησης στο Aikido. Συγκεκριμένα, η τέχνη της ασφαλούς εξάσκησης και απορρόφησης των τεχνικών του Aikido αναπτύσσει μοναδικές δεξιότητες στο σώμα, όπως πώς να απορροφάτε και να επανακατευθύνετε τη δύναμη και τη σύγκρουση, καθώς και δυναμική ευελιξία.
To "Πνεύμα" στο Aikido
Χρησιμοποιώντας τη συνεργατική μέθοδο εξάσκησης του Αϊκίντο στην αντιμετώπιση επίβουλων καταστάσεων, μαθαίνουμε πώς να αντιμετωπίζουμε την αδυναμία, το φόβο και τις αμφιβολίες μας. Αναπτύσσουμε με τον τρόπο αυτό την αυτοπεποίθηση μας. Ύστερα από μακροχρόνια εξάσκηση αναπτύσσονται βαθύτερες αξίες, όπως καθαρότητα αντίληψης, εστιασμός και συγκέντρωση μαζί με χαλαρότητα και διευρυμένη συνείδηση.
Χρησιμοποιώντας τη συνεργατική μέθοδο εξάσκησης του Αϊκίντο στην αντιμετώπιση επίβουλων καταστάσεων, μαθαίνουμε πώς να αντιμετωπίζουμε την αδυναμία, το φόβο και τις αμφιβολίες μας. Αναπτύσσουμε με τον τρόπο αυτό την αυτοπεποίθηση μας. Ύστερα από μακροχρόνια εξάσκηση αναπτύσσονται βαθύτερες αξίες, όπως καθαρότητα αντίληψης, εστιασμός και συγκέντρωση μαζί με χαλαρότητα και διευρυμένη συνείδηση.
Ωφέλη
- Ολοκληρωμένη άμυνα εναντίον επιθέσεων.
- Αντοχή, ταχύτητα αντιδράσεων, ευελιξία, καλή φυσική κατάσταση και υγεία.
- Βελτιωμένη στάση.
- Αύξηση της συγκέντρωσης, της αντίληψης και της παρατηρητικότητας.
- Ήρεμο πνεύμα και αυξημένη αυτοπεποίθηση.
- Νέα «ξυπνήματα» και ενοράσεις ως προς την αυτογνωσία μας.
- Η εξάσκηση στο Aikido μπορεί να πραγματοποιηθεί με την ίδια αποτελεσματικότητα ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο και τη φυσική δύναμη.